Kısa cevap. Apartman boşluğu, bina boşluğu ya da aydınlık da denen, binanın ortasında ya da yanında ışık ve hava için bırakılan, çatıdan zemine inen dikey boşluktur. Pencerelerin açıldığı bu boşluğa çocuk, evcil hayvan ve eşya düşebilir; çöp de birikir. En pratik kapatma yolu, boşluğun her katta ya da uygun kotlarda yatay olarak apartman boşluğu filesiyle kapatılmasıdır: ışığı ve havayı kesmez, düşen şeyi tutar.
"Apartman boşluğu nedir?" sorusu genelde iki durumda sorulur: yeni taşınılan bir dairede pencereden bakınca aşağıda karanlık bir kuyu görüldüğünde, ya da o kuyuya bir şey düştüğünde. Bu yazıda apartman boşluğunun ne olduğunu, neden risk taşıdığını ve apartman boşluğu filesi ile nasıl kapatıldığını anlatıyoruz.
Apartman boşluğu ne işe yarar?
Apartman boşluğu, bina boşluğu ya da aydınlık; binanın dış cepheye bakmayan odalarına ışık ve hava vermek için bırakılan dikey boşluktur. Çoğunlukla banyo, mutfak ve tuvalet pencereleri bu boşluğa açılır. Eski apartmanlarda binanın ortasında, bitişik nizam binalarda ise iki binanın arasında, ortak bir boşluk olarak bulunur. Çatıdan zemin kata kadar iner ve dibine çoğu zaman yalnız bakım için girilir.
Neden risklidir?
Boşluk birkaç kat yüksekliğindedir ve pencereler doğrudan ona açılır. Pencere kenarına tırmanan bir çocuk ya da pencereden atlayan bir kedi için bu yükseklik ciddi bir tehlikedir. Riskin ikinci yüzü çöptür: pencereden atılan ya da rüzgârla düşen eşya, plastik ve sigara izmariti boşluğun dibinde birikir; zamanla koku, haşere ve nem sorunu çıkarır. Dibine kolay ulaşılamadığı için temizlik de çoğu zaman yapılmaz.
Apartman boşluğu nasıl kapatılır?
Kapatmanın üç yolu vardır. Birincisi boşluğu tamamen örtmektir: çatı hizasında cam ya da polikarbon tavan yapılır. Bu yöntem yağmuru keser ama havalandırmayı da azaltır; ayrıca imar ve yönetmelik açısından değerlendirilmesi gerekir. İkincisi her pencereye ayrı korkuluk ya da pencere filesi takmaktır; bu, yalnız o pencereyi korur. Üçüncüsü ve en yaygın olanı boşluğu apartman boşluğu filesi ile yatay olarak kapatmaktır: ışık ve hava geçer, düşen her şey filede kalır.
File ile kapatma nasıl yapılır?
- Ölçü ve kot: boşluğun ölçüsü yerinde alınır; filenin hangi katta ya da kaç kotta gerileceğine karar verilir. Yüksek binalarda birden fazla kat filesi önerilir.
- Göz aralığı: çocuk ve kedi için küçük, eşya ve çöp için daha küçük göz seçilir; ip kalınlığı düşebilecek yüke göre belirlenir.
- Bağlantı: file duvara çelik dübel ve gergiyle, kenarından halatla bağlanır; köşelerde açık kalmaz.
- Erişim: düşen eşyanın alınabilmesi için açılır bir bölme bırakılır ya da boşluğun dibindeki erişim yolu korunur.
Yönetim kararı ve masraf paylaşımı
Apartman boşluğu binanın ortak alanıdır. Bu yüzden file uygulaması için genellikle kat malikleri kurulu ya da yönetim kararı alınır ve masraf ortak gider olarak paylaşılır. Keşifte boşluğun ölçüsünü, önerilen kat sayısını ve metrajı yazılı olarak veriyoruz; bu belge yönetim toplantısında karar almayı kolaylaştırır.
Bakım ve kontrol
File yılda bir kez gözden geçirilir: biriken yaprak ve çöp alınır, bağlantı noktalarının gerginliği kontrol edilir. Doğru gerilmiş ve UV dayanımlı malzemeyle yapılmış bir apartman boşluğu filesi uzun yıllar görev yapar. Merdiven boşluğu ve pencere filesi gibi binadaki diğer boşluklar için de aynı yaklaşım geçerlidir. Binanız için ölçü ve fotoğraf göndererek teklif isteyebilirsiniz; İstanbul içi keşif ücretsizdir.